Nâng tầm Robusta Việt – bắt đầu từ niềm tin

Kính thưa quý vị,

Việt Nam đã làm được một điều rất đáng tự hào: đưa Robusta trở thành thế mạnh lớn trên thị trường cà phê thế giới. Nhưng có một nghịch lý, hạt cà phê Việt đi rất xa, còn tên tuổi Robusta Việt lại chưa đi cùng với nó.

Muốn Robusta Việt thoát vai “làm nền”, chúng ta không chỉ nói về chất lượng hạt cà phê. Chúng ta phải nói về niềm tin, dữ liệu, thương hiệu và giá trị của cả chuỗi.

Tôi đã có hơn 10 năm đi trong ngành cà phê, qua nhiều vai trò khác nhau. Từ những ngày làm nghiên cứu tại Noble Coffee từ năm 2011, tôi có cơ hội tiếp xúc và thấu hiểu nông dân rất nhiều. Tôi thấy những khó khăn, trăn trở của họ: tại sao phải hái trái xanh, tại sao phải bán cà tươi, vì sao họ không chế biến sâu, không xây dựng thương hiệu. Tôi biết họ có bao nhiêu cây cà phê già cần tái canh, bao nhiêu nỗi lo về năng suất và giá cả. Chính những trải nghiệm đó cho tôi một góc nhìn rõ ràng: nếu muốn nâng tầm Robusta Việt, chúng ta phải bắt đầu từ người nông dân, từ minh bạch dữ liệu, từ việc ghi nhận giá trị thật của họ.

Niềm tin bắt đầu từ minh bạch. Người tiêu dùng cần những câu trả lời rõ ràng: hạt cà phê này từ đâu, ai trồng, giống gì, chăm sóc thế nào, sơ chế ra sao. Khi có dữ liệu minh bạch và kiểm chứng được, chất lượng mới có nền tảng để được tin tưởng.

Minh bạch để nhìn thấy giá trị. Một hạt cà phê không tự nhiên có giá trị. Nó là công sức của đất, nước, người nông dân, kỹ thuật canh tác, sơ chế, bảo quản, nhà rang, barista và người thưởng thức. Nếu không ghi nhận, chúng ta chỉ nhìn thấy một chuỗi mua bán nguyên liệu. Nhưng nếu minh bạch, chúng ta sẽ thấy một chuỗi giá trị.

Bước đi đầu tiên không cần công nghệ quá lớn. Hãy bắt đầu bằng những việc cụ thể:

• Mỗi farm có hồ sơ.
• Mỗi vùng nguyên liệu có dữ liệu.
• Mỗi lô cà phê có mã nhận diện.
• Mỗi sản phẩm có thể truy xuất bằng QR.

Từ đó hình thành “hộ chiếu số” cho cà phê Việt. Khi dữ liệu đủ tốt, chúng ta mới tiến xa hơn với Blockchain hay bản đồ vùng nguyên liệu.

Điều quan trọng là: không ai có thể làm tất cả.

• Người nông dân nâng chất lượng.
• Nhà khoa học tạo tri thức.
• Doanh nghiệp xây dựng chuỗi.
• Nhà rang nâng giá trị hạt.
• Barista kể câu chuyện trong tách cà phê.
• Công nghệ kết nối dữ liệu.
• Truyền thông kể câu chuyện Việt Nam.
• Người tiêu dùng lựa chọn và lan tỏa giá trị.

Mỗi người là một mảnh ghép. Khi các mảnh ghép ấy được kết nối bằng niềm tin và minh bạch, chúng ta không chỉ bán cà phê – chúng ta xây dựng giá trị cho cà phê Việt Nam.

Robusta Việt không cần trở thành Arabica, cũng không cần là bản sao của Colombia hay Ethiopia. Robusta Việt cần một câu chuyện của chính mình: vùng đất Tây Nguyên, người nông dân Việt Nam, giống Robusta thích nghi, văn hóa cà phê phin và cà phê sữa đá. Và trên hết, chất lượng thật – dữ liệu thật – trải nghiệm thật.

Kính thưa quý vị, Một người có thể khởi xướng, nhưng chỉ cộng đồng mới có thể biến ước mơ thành hiện thực.

Hãy bắt đầu từ minh bạch. Minh bạch để tạo niềm tin. Niềm tin để xây dựng thương hiệu. Thương hiệu để gia tăng giá trị. Giá trị để nuôi dưỡng cả chuỗi.

Đó là con đường để Robusta Việt được gọi đúng tên, được hiểu đúng giá trị và được thế giới trân trọng.

Xin trân trọng cảm ơn!